Stok achter de deur
Laatst kwam een vriendin langs die vertelde dat zij en haar medestudenten er op de universiteit flink van langs hadden gekregen van hun professor. De docent was het eerste semester erg streng geweest, waarop alle studenten hun colleges altijd grondig voorbereidden. Het tweede semester was de docent echter heel aardig geweest, hetgeen de studenten hadden opgevat als vrijbrief om hun boeken te laten liggen tot een dag voor de tentamens. Deze week had de docent er echter genoeg van, en had alle studenten na een zware preek naar huis gestuurd. Mijn vriendin was diep onder de indruk, en ik denk niet dat ze nog eens onvoorbereid naar college durft! Nu heb ik dat op mijn eigen universiteit in Groningen ook wel eens meegemaakt, en het werkt soms erg goed; het is iets van alle landen en alle tijden, zou je kunnen zeggen.
Maar in Iran kom je het vooral ook buiten de universiteit tegen. Regelmatig zie ik meer dan vijf mensen werken op pak ‘m beet vijf vierkante meter, met bij voorkeur een opzichter er bovenop. Of mensen die staan te kijken of hun collega’s het wel goed doen… Maar ook op andere niveaus op de werkvloer. Laatst zou iemand een lijst van oude traditionele huizen en caravansera’s voor me opzoeken, bel ik na twee weken nog eens, zegt onze kennis: oh, ik had niets meer van je gehoord, dus ik dacht dat je het niet meer wilde… En als je een huis wil laten bouwen, kan je maar beter zorgen dat je veel tijd hebt om met je neus erbovenop te zitten, indien je een gestage voortgang wenst. Ook Mohsen mort regelmatig geergerd: ‘als ik er zelf niet bij sta gebeurt er echt helemaal niets’ (bij zijn filiaal in opbouw). ‘Zucht, wat is het leven toch zwaar’, sta ik heb dan als een goede echtgenote bij (lol).
Toch vind ik het soms echt schrijnend, het lijkt vaak betreurenswaardig slecht gesteld met de zelfstandige werkhouding en intrinsieke motivatie. Misschien komt het door een ontbrekend rooskleurig carriereperspectief, waardoor veel hoog opgeleiden onder hun niveau werken… of door het gebrek aan een op waarde geschat C.V., waardoor je ook wel zonder positieve referenties kan.. of heeft het te maken met het feit dat ideologie en de juiste vriendenkring belangrijker zijn in dit land dan kwaliteit voor bepaalde functies… of misschien doordat er al vanaf de basisschool een sterk beloningssysteem bestaat met stickers, ‘duizenddriehonderdmaal-goed-gedaan’ kaartjes (hezar-o-sisad-e afarin), en kleine kadotjes na een reeks van tienen op je rekentoetsen… allemaal externe motivatiemiddelen die de intrinsieke motivatie in feite keihard ondermijnen… om nog maar te zwijgen van de negatieve vorm van externe motivatie, straf; als je geen tien haalt, mag je niet mee op schoolreisje/roep ik je ouders op het matje/mag je niet naar de volgende klas…
De lineaal is sinds enkele decennia naar de zolder verbannen, maar ik denk dat in de meeste situaties op de werkvloer een flinke stok achter de deur staat.
Tags: intrinsieke motivatie, Iran, luiheid, stok achter de deur
You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.