Bedreigde naamsoorten

Laatst las ik op een site het opmerkelijke gegeven dat enkele namen in NL dreigen uit te sterven. Neem bijvoorbeeld de naam Fred, en ja, uit onderzoek op het internet e.o. kwam men verdacht weinig (leuke) Fredden tegen. Tja, wat doe je eraan, zou je zeggen, niets.

In andere landen springt men echter anders om met de keuzevrijheid van de new-born/ouders. Sommige buitenlandse ambassades in Nederland geven bijvoorbeeld alleen een paspoort af als de gekozen naam voor de nieuwe aardling in hun lijst voorkomt. Waarom is me vooralsnog een raadsel, ik kan hooguit  gissen; allicht wil men koste wat kost de kinderen met dubbele nationaliteit tijdens de jaarlijkse familiebezoeken aan Marokko behoeden voor onuitspreekbare namen, of heeft men het niet zo op matig vernederlandste namen van Engelse komaf zoals jeffrey. met een j. Kan ik me best voorstellen :)  In Iran heeft men echter andere redenen om naamkeuzes te beinvloeden.

Zo las ik laatst dat na de revolutie in 1979 alle namen die verbonden waren aan de pre-islamitische glorieuze geschiedenis van Iran, waar de Shah zo trots op was, simpelweg verboden werden voor de nieuwe generatie. Veel jeugdige Darioussen zal je dan ook niet meer tegenkomen. Ook allerlei namen van belangrijke straten en pleinen zijn kort na de revolutie veranderd, of eigenlijk verislamiseerd, niet altijd met succes overigens. Daardoor zijn er ontzettend veel situaties waarbij er twee namen zijn voor een plein of straat, en het is meestal gissen welke naam ‘ingeburgerd’ is, de oude of de nieuwe, en zelfs stadsplattegronden zijn daardoor soms bijna onbruikbaar. Ik heb me wel eens rotgezocht naar een Al Zahra straat ofzo, niemand die het kende, terwijl het toch echt op mijn papier met het adres stond. Bleek het een grote straat te zijn waar ik al drie keer langs was gereden… Heel leuk. 

Ik heb echter ook een mooi verhaal gehoord over de periode voor de revolutie. Juist in de decennia voor 1979 werd het pre-islamitische tijdperk de hemel in geprezen, en ook de helden uit de verhalen van de beroemde dichters en schrijvers die Iran heeft voortgebracht werden warm gekoesterd. Een van die schrijvers was Ferdowsi, die de Shanhnameh schreef (epic of kings), wel beschouwd als het kroonjuweel van de Perzische literatuur. De mythische held Rostam uit dit verhaal inspireerde menig jong ouderpaar, maar ook de naam van het krachtige paard, Rakhsh, was geen onbekende in Iran. Toen deze achternaam echter steeds minder voorkwam, werd besloten hier iets aan te doen.. en zo kwam het dat kinderen die te vondeling waren gelegd vernoemd werden naar dit kachtige paard, en de achternaam Rakhsha mogen dragen.

Aan alle Rakhsha’s die op zoek zijn naar hun oorsprong…

As Rostam grew older, it became clear that he had the potential to be a great warrior. His father Zal promised to find a horse worthy of him – one that would be courageous in the midst of battle. Rostam was given the pick of all the horses that roamed Zabolestan and Kabolestan. He picked a mare who was famous for his speed and spirit. This horse was almost impossible to catch – for three years warriors had attempted to tame it and had failed. Rostam was impressed:

‘Its body was a wonder to behold,

Like saffron petals, mottled red and gold;

Brave as a lion, a camel for its height,

An elephant in massive strength and might’

Defying all expectations, Rostan was able to catch and mount the horse. He named it Rakhsh, the Persian word for lightening. Rostam felt it was fated that Rakhsh was his horse. They went on the have many adventures together.*

* Brittish Library

 

Explore posts in the same categories: Joy

5 Comments on “Bedreigde naamsoorten”

  1. Cindy Says:

    Ook leuk om te weten is dat er ooit voorspelt werd in Iran dat de “verlosser” geboren zou worden in 1999, deze verlosser zou “Mehdi” of “Mahdi” heten. Er zijn heel veel Mehdi’s geboren in 1999 ;)

  2. Elisa Says:

    Dat is inderdaad wel erg grappig, ik wist niet dat 1999 daarvoor het aangewezen jaar was… wel een beetje por-ruh, om je eigen kind bij voorbaat al zoveel toe te dichten :)
    Maar ik dacht trouwens dat de Mahdi niet geboren zou worden, maar te voorschijn zal komen uit zijn eeuwenlange verborgenheid…

  3. Corine en Golan Says:

    Hoi Elisa,

    Nou, hier is nog een jonge Dariush hoor ! We hebben er ook nog nooit
    problemen mee gehad in Iran en ik ken er ook nog 1 die in Iran woont. Ze gaan er vast niet streng meer mee om ? Overigens, volgende week komen we naar Iran ( Teheran ) ! Gode Hafez

    Groetjes,
    Corine


  4. elisa,

    Uit “Shahnameh” een stukje vertaling over het paard Raksha.

    – Om Rostam ( de held uit het epos) een keuze te kunnen laten maken uit de vele paarden die er waren in Zabolestan, werden ze allemaal aan hem getoond.
    Een van de paarden die voorbij galoppeerde was een merry met de schouders van een leeuw, met korte dijen, twee oren die leken op dolken, een krachtige borst en toch slank in de flanken.
    Aan haar voeten rende een jonge hengst, zo groot als zijzelf en zijn voor- en achterkant van hetzelfde formaat. Zijn ogen waren zwart, maar zijn lijf was niet van één kleur. zijn staart stond omhoog, zijn testikels waren zwart en stevig en zijn hoeven waren van staal. zijn huid was licht gevlekt en leek op bloemblaadjes van rode rozen op een saffraan ondergrond.
    ’s-Nachts zag hij op een afstand van 10 km een afdruk van een mier op een zwarte mantel. zijn kracht was die van een olifant, zijn snelheid leek op de van een race-kameel en zijn moed was gelijk aan die van elke leeuw op de berg Biseton.
    Rostam ving het hoofd van het hengstveulen in zijn lasso.Als een woedende olifant sprong de merry bovenop Rostam en stond op het punt zijn hoofd tussen haar tanden te vermorzelen , toen Rostam een brul liet horen als van een woedende leeuw en op het geluid daarvan trok de merry zich terug.Rostam zette zijn machtige benen in de lasso en strekte zijn krachtige arm uit om de rug van de hengst naar beneden te drukken, maar die reageerde er amper op.”Dit”, zei Rostam, “is voortaan mijn paard”

    Deze prachtige tekst gaat zo nog een tijdje door en het is duidelijk dat als iemand met de naam Raksha ook zo’n “persoonlijkheid” is als het paard, je dan wel erg sterk moet zijn. Onze dochter heet Niloufar Raksha en wij zijn gelukkig erg sterk.

    Groeten,

    Ton.

  5. Elisa Says:

    @Ton, ik met zeggen dat ik steeds meer zin heb zelf de Shahnameh te gaan lezen! Waar een stukje onderzoek al niet goed voor is :)

    @Corine, Er is altijd een groot verschil geweest tussen overheisbeleid in IRI en de opvattingen van de gewone man en vrouw op straat -gelukkig in dit geval!
    Bovendien is dat overheidsbeleid zelf misschien ook alweer geweizigd, dat heb ik nog niet kunnen achterhalen… Goede reis!


Comment: