Goede voornemens
Het is nowruz, het begin van het Iraanse nieuwe jaar welke traditioneel wordt ingeluid op de eerste dag van de lente. Gister op Chaharshanbe-suri, de vooravond van de laatste woensdag van het jaar hebben we over vuren gesprongen met de woorden ‘neem ons Geel, en geef ons uw Rood’ -vrij vertaald en te interpreteren als ‘neem mijn ziektes en geef mij uw kracht en energie’, een mooie afsluiting van het oude jaar en voorbereiding voor het komende jaar dus! Daarnaast is het (op het nippertje) gelukt de kinderen van top tot teen in nieuwe kleren te steken (vind maar eens mooie schoenen als bijna de hele natie je is voorgegaan), de grote voorjaarsschoonmaak is voltooid (dit jaar kwam ik er echt niet onderuit, gelukkig maar voor ons huis) en vanmorgen hebben we de eerste nieuwjaarsbezoeken in familiesferen afgelegd, waarbij het rijk der doden niet werd vergeten (een hele nieuwe ervaring, ik had nog niet eerder meer dan een half uur vast gestaan in de file bij een begraafplaats).
De kinderen zijn natuurlijk blij. Ze hebben voor het eerst sinds de zomer een echte vakantie, wat gelijk staat aan buiten spelen, fietsen, rennen, uren verstoppertje spelen met de buur(t)kinderen en vooral eens een paar dagen geen huiswerk. Daarnaast hebben ze vanmorgen tijdens de familiebezoeken enthousiast hun spaarpot kunnen spekken met Eidi; gloednieuwe geldbiljetten varierend van een 200 tot 2000 tuman (50 cent tot 2 euro), welke ter gelegenheid van het nieuwe jaar uitgedeeld worden door de volwassenen aan alle familieleden die jonger zijn dan hen. Eigenlijk een soort uitwisseling van geld meestal dus -al is het voor de familieoudsten een iets duurdere grap dan voor de jongeren; de jaarlijkse inflatie wordt dan ook niet altijd gecompenseerd 
Naast deze positieve uitwisselingen heb ik enkele goede voornemens, waarbij deze ludieke tien nieuwe geboden -ondanks de vele do not’s wel eens goede handvaten zouden kunnen zijn
Tien hedendaagse geboden
* Don’t worry (it is the most unproductive of all human activities)
* Don’t be fearful (most of the things we fear never come to pass anyway)
* Dont’t cross bridges before you come to them (no one has ever succeeded in doing this)
* Handle only one problem at a time (leave the others to God until their turn comes up)
* Don’t take your troubles to bed with you (they make poor bedfellows)
* Don’t try to carry the problems of the world on your own shoulders (only God has a back that strong)
* Be a good listener (for God often speaks to us through the mouths of others)
* Don’t try to relive yesterday (it is Gone; Rejoice in today)
* Dismiss feelings of frustration (90% of them are rooted in self-pity and interfere with positive action)
* Count thy blessings daily (never overlooking the smallest one, for our biggest blessings are often composed of many small ones)
Van spiritual teacher Thomas Witherspoon
Bron: Inspire, move and touch! (http://www.Racket-free.blogspot.com)
Tags: Iraans nieuwjaar, Spiritual teachings
You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.
March 21, 2008 at 10:23 am
Happy new year Elisa!
‘k Geniet meestal van jouw “producties’. Ervaar ze als fris, spontaan en levend.
Ik heb 1 do not:
don’t do any- thing
no-body
March 21, 2008 at 10:25 am
elisa,
ik hoop dat het bij jullie echte lenteweer is. hier in nederland is het guur en winterachtig.
bedankt voor de 10 geboden. er zijn zeer nuttige wenken bij !
ik neem aan dat jullie kinderen op een isfahaanse school zitten en dus beter farsi schrijven en spreken dan ik na mijn internetcursus ( http://www.easypersian.com) van een aantal maanden.
het schoolsysteem is in iran nog lekker ouderwets en dus beter dan in nl ?
groeten van
ton
March 22, 2008 at 9:43 am
nog een comment van mij.
de eerste is wel erg erg magertjes en kort door de bocht!
één van de don’t’s: be a good listener, heb ik zeker gelezen als een don’t! (do not be a good listener)
wat ik als mijn ervaring en inzicht wilde delen is dat degene die ‘doet’ of ‘niet-doet’ het probleem is. Iemand die zich iemand voelt.
(Ik heb dat 55 jaar van mijn leven hoofdzakelijk gedaan. )
Als ik natuurlijk meZelf BEN, ben ik vrij en zijn er geen verboden nog geboden.
Als ik mag kiezen tussen, kiezen ik voor b.v. de handvaten die jij noemde, want die lijken me ook geholpen te hebben ‘meZelf te vinden’. ‘k Vind ze prachtig (en uitvoerbaar).
nomaals: HAPPY NEW YEAR; HAPPY LIFE;
March 24, 2008 at 10:35 am
Elisa,
Gisteren was er in het volkenkundig museum in Leiden een Afghaanse Noroez-viering.
Heb er een leuk boekje over het Afghaans-Iraanse Nieuwjaar op de kop getikt: “Het jaar begint in de lente, liever Noroez dan Nieuwjaar “van Willem Vogelsang isbn 90-5613-078-01
Enkele leuke wetenswaardigheden:
Op straat is er een Ammoe Noroez (een soort sinterklaas) die cadeuatjes uitdeelt en ook is er Hadji Firoez (een soort Zwarte Piet) . Kun jij zeggen of dat echt zo is ?
Vuur-springen met een spreuk: sorkhi-ye to az man, sardi-ye man az to (jouw rode kleur is voor mij, mijn gele kleur is voor jou) rood is gezondheid en geel is ziekte.
De haft-sin tafel : samanoe (pudding) staat voor rijkdom, sabzi (uitschietende korrels tarw, bonen of gerst) = wedergeboorte, sir (knoflook)= helende middelen, sib (appel) = schoonheid en gezondheid, somak (zurig kruid) = kleur van de zon, sindjid (jujube = sappige vrucht) = liefde, serke (azijn) = ouderdom en geduld.
Op de dertiende dag na nieuwjaar is het gaat iedereen het huis uit. Het is een ongeluksdag en dus gaat men de natuur in om te picknicken. Jonge meisjes zeggen een spreuk: sal-e-digar, khane-ye sjowhar ( volgend jaar een huis, een man en kindje op schoot)
Groeten en tot schrijfs
Ton
March 24, 2008 at 12:18 pm
elisa,
Een foutje in mijn vorige mail: de spreuk van de jonge meisjes was niet compleet:
het moet zijn “sal-e-digar (volgend jaar) khane-ye sjowar (huis en man), batsje be baghal ( kind aan de borst) .
Ik heb een uittreksel van “mijn zuster bewaakt uw sluier, mijn broeder bewaakt uw blik” gelezen, je proefschrift over de ontwikkelingen in het Iraanse onderwijs.
Hoe staat het met de invloed van de Islam op de kleintjes van de lagere school.
Omdat jouw kinderen dat nu meemaken (of zitten ze op een internationale school ?) is het wellicht interessant om eens het dagelijks gebeuren op een lagere school te inventariseren en ons eens een berichtje te sturen.
Overigens is de invloed van de overheid in Nederland ook niet echt te omschrijven als democratisch. Zie het rapport over het onderwijs van de laatste 30- jaar.
Als ik het goed begrijp dan is men in Iran kritischer dan hier !
Groeten van
Ton
March 28, 2008 at 4:00 pm
@Ton, leuke aanvulling! De zwarte piet look-alike heb ik inderdaad gezien, maar een Sinterklaas met kadotjes, nee… die ben ik nog niet tegengekomen.
Ik zal binnenkort weer een stukje schrijven over het basisonderwijs, mijn kinderen zitten inderdaad op een Iraanse school. Je mag natuurlijk ook mijn hele doctoraalscriptie lezen als je interesse hebt, maar de focus ligt niet op het basisonderwijs…
ik vind het onderwijs in sommige opzichten prima, maar soms echt jammer(lijk). Jonge kinderen krijgen (onnodig) veel huiswerk, het is enorm prestatiegericht, er is vaak een competatieve sfeer en de creativiteit wordt niet bepaald gestimuleerd, zeker als het gaat om kunstzinnige vorming… op scholen waar een aparte tekenjuf is aangetrokken worden kinderen zelfs voor tekenen geacht een tien te krijgen, waarbij reproductie centraal staat: aan het eind van de tweede klas kent een kind vier modellen bomen, een lieveheersbeestje, een leeuw, drie vogels.. dat soort werk. Dat ios ook wel zo makkelijk om te beoordelen
March 29, 2008 at 12:28 am
@ Ton, vorig jaar was er in hetzelfde Leidse museum een nowroez-viering, en daar liep ook Hadji Firoez rond! Een in glanzend rode kleding geklede ‘zwarte Piet’ met een rode hoed.
Op sommige Iraanse nieuwjaarskaarten zijn ze ook afgebeeld, vaak met een tamboerijn (zie bijv http://www.farsinet.com/noruz/hajifiruz1.html . En als ik me goed herinner, komt ook een Hadji Firooz even in beeld in de Iraanse kinderfilm ‘De witte ballon’.
Het grappige vind ik dat die tamboerijn mij weer doet denken aan Spaanse universiteitsmuzikanten, ‘tuna’s’, en dat de kleding en de capriolen van de tuna’s weer lijken op die van ‘onze’ zwarte Pieten. De wereld is klein!
Amoe Nowroez heb ik niet gezien, maar wel van gehoord, ook zijn er kinderboeken die over vadertje/oom Nieuwjaar gaan (kijk bijv met zoekwoord ‘Amoo Norooz’ op bijv amazon.com).
Dat hij kadootjes uitdeelt is mij niet bekend (kinderen worden wel op hun paasbest gekleed, krijgen van hun familie nieuwe kleren!). Een in Amerika wonende Iraanse vrouw schrijft over kadootjes het volgende: http://busymomsblog.com/2008/03/19/juggling-nowrooz-and-christmas/
@ Elisa, ik kijk uit naar je stukje over het basisonderwijs!
Huiswerk… Dat doet me trouwens ook denken aan het Spaanse schoolsysteem. Mijn broer woont in Spanje en zijn kinderen bleken in de kleuterklas (groep 2) al huiswerk te krijgen, en pittig ook!.. (Broer en schoonzus hebben er een avondtaak aan…)
Terwijl er hier in Nederland op die leeftijd nog volop geknutseld wordt. Wat gezien wordt als het ontwikkelen van motorische vaardigheden, het cognitieve komt daarna wel (al merk ik in gesprekken met buitenlandse medemoeders dat sommigen er wel hun bedenkingen bij hebben…) .
Ik heb iig het idee dat ons zoontje hier even ver is qua rekenen, lezen en schrijven als zijn even oude nichtje ginds, en dat zonder huiswerk…
Creativiteit tussen aanhalingstekens, ook dat komt me – w.b. de school van mijn broer’s kinderen – bekend voor. Dan prijs ik me toch gelukkig met de creativiteit zoals die hier in NL gedoceerd wordt. Op de creche zijn ze zelfs aanhanger van pedagogen als Loris Malaguzzi, en kwam onze jongste daardoor met zelfgemaakte abstracte Kunst thuis!… (zie de beschrijving links van het plaatje van die fietsen op http://www.geocities.com/trappenhuis/artikel/t_art40.htm – zo ging het er ook op de creche aan toe). Met een grote ‘k’, die kunst, want de crecheleidsters hadden de hal van de creche omgetoverd tot museum.
Is het niet mogelijk om de tekenjuf van jullie kinderen (als ze die hebben, want ik begrijp uit je woorden dat het niet voor alle scholen geldt?) voorzichtig eens over dat soort dingen te peilen? Alhoewel… ik hoorde van de crecheleidsters terug dat de meeste ouders lang niet zo enthousiast waren over die moderne creaties van hun kinderen als dat ik dat was, en het museum-experiment is sindsdien niet meer herhaald… Kennelijk ‘doen’ standaard kleurplaten en knipmodellen van herkenbare objecten het toch beter, ook in Nederland…
March 29, 2008 at 10:54 am
@Heleen, het Iraanse onderwijs is eind jaren twintig van de vorige eeuw (1928) sterk geent op het Franse onderwijssysteem, net als de hervormingen in het juridische systeem overigens.
Ik heb een keer met de Franse juf gesproken die in de eerste klas had gebprobeerd zo min mogelijk of helemaal geen huiswerk aan de kinderen te geven. Gevolg: klagende ouders die zich afvroegen of hun kinderen wel genoeg leerden en begonnen te twijfelen aan hun schoolkeuze. Dat zie ik ook in Iran. Zelfs op de creche moeten kinderen vanalles leren, zoals hoofdsteden enzo (hoe abstract wil je het maken voor de kleintjes?). Als ouders de indruk hadden dat hun kinderen niet genoeg leerden, kozen ze het jaar daarop voor een andere, merkte ik in de wandelgangen van de creche waar een van mijn kinderen naar toe gingen… (belachelijk). In Iran heb je grofweg twee typen scholen, openbare (gratis) scholen (Dolati) en semi-openbare scholen, Gheir-e entefai. Die laatste scholen gebruiken hetzelfde landelijke (verplichte) lesmateriaal maar kiezen soms voor aanvullende vakken met aparte vakleerkrachten zoals gym, Engels en tekenen bijvoorbeeld en hebben doorgaans kleinere klassen. Daarvoor betaal je als ouders wel lesgeld, afhankelijk van de stad stad tussen de 350 en 1000 euro ongeveer. In ruil daarvoor willen ouders een bewijs van goede resultaten, Lees: veel huiswerk
Een van de grootste voordelen van het Nederlandse onderwijs is denk ik dat kinderen zonder angst naar school gaan. Dat was een Duitse journaliste in NL een keer opgevallen, en vanuit Iran springt dat verschil ook eruit. Daar tegenover staat dat er steeds meer geluiden komen dat grote aantallen jeugdigen met onvoldoende basiskennis groep acht verlaten, best wel ernstig. Enig stampwerk is toch wel gewenst denk ik, rekentafels, schrijven en lezen moet je gewoon kunnen!
Nog een groot verschil in de aanpak is de opbouw van de lesstof. In nederland zijn de schoolboeken relatief dik, waarbij aan het eind van het jaar doorgaaans nog een paar hoofdstukken onbehandeld zijn of de leerstof selectief behandeld is. In Iran zijn de boeken veel dunner, waardoor ze, zeker op de semi-privescholen ruim een maand voor het einde van het jaar het boek uithebben, en dan alles grondig herhalen, in de eerste jaren van het basisonderwijs in ieder geval. Dat is vreselijk saai voor de slimmerikken, maar dat is weer een ander verhaal