Paternalisme
“Wil je een keer met mij gaan oefenen, ik kan nog niet zo goed rijden en durf nog niet alleen”. Ja hoor, dat vind ik altijd leuk, doen we. Ik ken wel meer Iraanse vrouwen die bijna geen rijervaring hebben en wel een duwtje in de rug kunnen gebruiken. Dat was dus afgesproken. Niet lang daarna zat ik samen met haar in de auto. Ze was wel een beetje zenuwachtig, want, vertelde ze me, ze had de volgende dag haar examen. Eu, zet de auto eens aan de kant, vertel je me dat je je rijbewijs nog niet hebt?
Nou ja, ik ben zelf ook niet heilig en nu we toch al in die rustige buitenwijk zijn… volgens mij kan je nog wel wat oefening gebruiken, om eu… je optimaal voorbereid te hebben op het examen (dat ze in NL met haar rijkunsten zou zakken als een baksteen, laat ik maar even achterwege).Vijf minuten later: Deze weg is zo rustig en overzichtelijk, op zulke wegen mag je best 50 rijden he… waarom zet je ‘m trouwens niet wat eerder in de derde versnelling? Van haar antwoord sla ik steil achterover: ‘Bij het examen mag ik pas schakelen als de examinator het zegt.’ Maar eu.. Je moet toch laten zien dat je zelf kan rijden? “Tja, bij ons gaat het zo” vertelt ze. “Eerst het examen waarbij je alleen doet wat de examinator zegt en als ik geslaagd ben ga ik nog twee keer met mijn rij-instructrice samen de weg op in de drukkere gedeeltes van de stad”. Aha. Dat verklaart alles. Typisch Iran, altijd en overal weer dat paternalistische, echt te pas en te onpas. Ik weet dat ook de gemiddelde Nederlander pas echt leert rijden na het examen, maar dit slaat alles.
Nu snap ik trouwens ook gelijk dat sommige buitenlanders zeggen dat de gemiddelde Iranier het rijbewijs niet waardig is. En waarom ongevallen op de weg eigenlijk volksvijand nummer 1 zijn. En waarom vrouwen en kinderen (al even paternalistisch) wordt ‘ontraden’ zich op de fiets te wagen in het Iraanse verkeer. En waarom sommige moeders dit strikt navolgen en -overbezorgd, dacht ik altijd- hun zoon van 14 letterlijk verbieden de fiets te pakken om naar school te gaan en hem in plaats daarvan liever 20 minuten laten lopen.
Soms blijft de lichte chaos op de weg echter achterwege. Zo reed ik vanmorgen op een bijna verlaten rijbaan in de buurt van het centrum van de stad, ik wist niet wat me overkwam. Even later wist ik het wel, namelijk toen een jonge agent me bij de rotonde vriendelijk naar de kant gebaarde. “Mevrouw, U reed op een rijbaan van de taxi en buslijnen.” Oeps. ‘Mijn excuses meneer, ik wist het niet (ik wist het echt niet)’. “Mag ik uw rijbewijs zien?” Eu.. ik heb mijn rijbewijs toevallig vandaag niet bij me. “hum. Waar kom je vandaan?” Holland. “Goh. Nou, niet meer doen he,” zegt hij glimlachend (terwijl we bijna in elkaars ogen verdrinken). Ik mag verder rijden, met opnieuw een wederzijdse glimlach (always enjoy the little pleasures of life) en zonder boete! Daar kan je (met een beetje rijervaring) mee thuiskomen, vooral met dat laatste dan!
ps, het vorige levensmotto past niet zo goed bij het Iraanse verkeer. Maar er schoot me wel een toepasselijk ander gezegde te binnen, van Perzische origine nog wel: ‘Vertrouw op God, maar bind uw kameel vast!’
Tags: Iraanse rijles, verkeer in Iran
You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.
December 14, 2007 at 12:37 am
Ha ha ha, het lijkt wel een (klein) beetje op Canada. Hier halen ze hun rijbewijs ook in meerdere fasen. Eerst een (absurd makkelijk) theorie-examen, waarna je onder begeleiding van iemand met meer dan 5 jaar rijervaring in de auto mag. Vervolgens een examen waarbij je alleen hoeft aan te tonen dat je weet hoe je een auto moet besturen (en schakelen hoeft hier niet, want bijna alle auto’s hebben een automaat). Met het rijbewijs dat je dan krijgt mag je zelf rijden, maar alleen op bepaalde tijden en niet op de snelweg. Na ongeveer een jaar mag je dan voor het volgende rijexamen, wat in mijn ervaring wel erg op het Nederlandse examen lijkt, en als je dat haalt heb je eindelijk een volledig rijbewijs!
Tsja, en het Nederlandse rijbewijs? Dat wordt hier niet geaccepteerd: wij moesten opnieuw examen doen!!! (alleen de laatste fase gelukkig)
Nog een overeenkomst? Knappe agenten heb je hier ook! (Maar ik ben nog niet in hun ogen verdronken)
December 14, 2007 at 1:12 pm
Ik heb begrepen dat de eerste zes maanden na aankomst in Iran vanuit het buitenland je rijbewijs gewoon geldig is. En aangezien ik regelmatig aan kom in Iran vanuit het buitenland, maak ik me geen zorgen! Toch vergeet ik het nog wel eens bij me te dragen, niet altijd handig bij controles. Ik heb al verschillende afleidingsmanoeuvres toegepast (om het leven spannend te houden moet je af en toe een ludieke reactie bedenken en inventief blijven, nietwaar?). De eerste keer stuurde een agent me schouderophalend maar weer de weg op na een “ik niet Farsi spreken, do you speak English?’. Dat kon hij dus niet. Een andere keer was ik onderweg naar de religieuze stad Qom, welke oprecht gelovige agent kan iemand op weg naar Qom nou weigeren verder te rijden?
Ik ben overigens wel al eens op zoek geweest naar een Engelstalig theorie examen. In Isfahan is dat onmogelijk te vinden, maar ik hoorde net vorige week dat dat in Teheran wel mogelijk is, misschien moet ik dat maar eens even gaan doen. En dat Praktijkexamen.. daar draai ik mijn hand natuurlijk niet voor om!
Ben je trouwens direct geslaagd voor je Canadese ‘her’, Silvia?
December 16, 2007 at 5:35 pm
Tuurlijk
(en gelukkig maar!!)