consumptiemaatschappij
Voor mijn studie heb ik me onlangs verdiept in de islamisering van Iran na de revolutie in 1979. Daarvoor werd het land namelijk geleid door de Shah die het land sterk wilde moderniseren en daarbij vooral keek naar het Westen. Een van de krititeken toen van de islamitische geestelijken was dat Iran dreigde te verworden tot een consumptie-maatschappij, ´net als alle landen in ´het Westen´. De critici maten dat bijvoorbeeld af aan het make-up gebruik van de ´moderne Iraanse vrouw´, welke tussen 1955 en 1966 alleen al was toegenomen met 500 %, afgelezen aan de importcijfers toen. Ze vonden dat deze vrouwen zich gedroegen als ´painted dolls´ en met hun make-up en moderne korte rokjes hun zedelijkheid te grabbel gooiden.
Die korte rokjes zijn natuurlijk passé sinds de oprichting van de Islamitische Republiek Iran, dat is de overheid gelukt. De comsumptie-maatschappij is daarmee echter niet verslagen. In mijn omgeving laten sommigen zich regelmatig kritisch uit over de passieve consumerende houding van landgenoten. En ik zie het nu ook steeds meer. Denk alleen al aan de schoolauto; zelfs veel kinderen die nog geen twee kilometer van de school wonen kunnen thuis worden opgehaald, lekker makkelijk (al moet ik daarbij benadrukken dat vrouwen hier niet over het gemak van de fiets met een fietsstoeltje beschikken en de meeste scholen geen ruimte hebben voor kinderfietsen). Maar toch. Ook op grotere schaal is het consumentisme een fenomeen. Iran is het land met de meeste plastische chirurgie ter wereld (onvoorstelbaar, he), waarbij vooral de (Iraanse) neus onder het mes gaat en vervangen wordt door een ‘Westers’ wipneusje! Vooral in Teheran is dit ‘in’, jaren geleden was het zelfs al mode om met een neuspleister door de straten van Teheran te paraderen! In Isfahan zie ik het overigens (nog) bijna niet en ik ken ook maar een jongen die het net heeft laten doen, dus het blijft relatief, maar toch….
Toen ik een keer naar Dubai reisde voor een korte vakantie werd mijn beeld van de Iraniër-de-consument lichtelijk versterkt. Ik kon me niet aan de indruk onttrekken dat veel Iraniërs die naar Dubai komen alleen maar komen om te winkelen! Het idee dat kleding en electronische luxe-artikelen goedkoper zijn dan in Iran (lage importheffingen in Dubai) en de kwaliteit van veel producten beter is (want het is Westers) doet men op hol slaan volgens mij. In de wachtrij bij de douane op de terugweg werden we zelfs na het inleveren van de bagage nog omringd door families die naast alle ingeleverde koffers nog aan elke vinger een boodschappentas hadden hangen! Een van de gezinnen die we zowel op de heenweg als de terugweg tegenkwamen waren wel het schoolvoorbeeld van de Iraanse Consument: in vier dagen hadden ze voor dochter-lief maar liefst 5 paar schoenen gekocht!
Maar ook dit gaat niet voor alle Iraniers op natuurlijk. Soberheid staat bij veel families toch ook nog wel hoog op de lijst van deugden. Al was het maar omdat ze wel andere dingen aan hun hoofd hebben dan reisjes naar Dubai!
Tags: consumptiemaatschappij, eigenzinnig, taboes
You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.