Na de lange zomer..

De eerste dag van de herfst… de kids zijn na een lange zomervakantie begonnen aan hun eerste schooldag, en na mijn zomerstop, heb ik er eigenlijk wel weer zin in! Naast de simpele werkelijkheid van trage websites en eindeloos tragere internetverbindingen en inlogproblemen, was het nog een heel dilemma ; over onderwerpen neigend naar koetjes en kalfjes gaan schrijven, of helemaal niet schrijven. Ik heb mijn bedenktijd inmiddels al aardig ruim genomen, maar blijf jullie het definitieve antwoord nog even schuldig.

Inmiddels heb ik echter niet stil gezeten; Zoals de meeste Iraniers, gaat ook mijn leven eigenlijk toch wel zo’n beetje gewoon door. Natuurlijk; je kijkt even raar op als iemand je zonder blikken of blozen vertelt dat alle buitenlanders in dit land simpelweg worden gezien als een potentiele spion (en de kans is fifty-fifty: je bent het wel of je bent het niet ). Maar stilzitten was er dus niet bij, de afgelopen zomer. Sterker nog, ik heb bijna meer gedaan van wat ik al lange tijd wilde, dan in de afgelopen 4 jaar samen!

Een prachtige tocht op een woeste rivier in het indrukwekkende ChaharMahal Bakhtiari gebied; uitgerust met zwemvest, helm en een veelbelovende introductie (die rivier die hier zo rustig vredig langs jullie kabbelt voor een relaxed boottochtje, vergeet het maar… binnen toen minuten zijn jullie allemaal van top tot teen nat en peddelen jullie alsof jullie leven ervan af hangt !). Raften in Iran, wie had dat gedacht!

Een fysieke en mentale uitdaging bij een bijzonder authentieke grot-tocht… meterslange gangen, kruipruimtes, spelonken en onwaarschijnlijk grote gewelven, een grotmeertje.. (en dan terug kruipen, je letterlijk in allerlei bochten wringen, kronkelen, klimmen, klauteren, je kan het zo gek niet bedenken of we hebben het gedaan!). Een mooie nomadentocht was evenmin onaangenaam! (“de meeste nomaden zijn fake, die trekken gewoon voor de (toeristische) gelegenheid mooie kleren aan”, waarschuwde men me van te voren); niets was minder waar!

Ook het Noorden van Iran liet zich graag door me ontdekken! Wandeltochten door mistige bergpassen, thee drinken met lokale herders, lange gesprekken en intense stiltes in een bijzonder guesthouse… luieren in de hangmat, met een geweldig uitzicht over de bergtoppen en uitgestrekte bossen, toch nog even het Kaspische strand opzoeken, en een duik in de golvenn van het motorbootje, net even buiten de kust… Zodra ik de gelegenheid heb, zal ik eens kijken hoe ik hier enkele mooie foto’s kan uploaden! Als ik tenminste binnenkort weer eens opnieuw de gelgenheid heb hier binnen te komen!

Verkiezingskoorts in Iran

Met moeite houd ik me in tijdens verhitte discussies in de taxi. Toch laat ik me lachend een groen lintje om mijn pols knopen door mijn enthousiaste medepassagiers. Een verslag vanuit Isfahan aan de vooravond van de presidentsverkiezingen in Iran.

Normaal gesproken houd ik me verre van politiek. In landen waar dit een gevoelig onderwerp is en kritische geesten een flinke tik op hun vingers kunnen krijgen van de overheid, kan je je soms maar beter op de vlakte houden. Maar wat te doen als je als expat plotseling wordt gegrepen door een lokale verkiezingskoorts? 

Verhit debat
De taxi rijdt stapvoets, maar voor de verandering merken de chauffeur en de passagiers het trage tempo niet eens. In de gedeelde taxi woedt een verhit debat over de aanstaande presidentsverkiezingen. Ik bijt bijna op mijn tong. Normaal gesproken houd ik me verre van politiek, maar opgegroeid in een land waar iedereen meteen zijn mening geeft, kost het me moeite om me niet in de discussie te storten.

Onwillekeurig denk ik terug aan een opmerking die een vriend van me laatst had gemaakt. “Sommige diplomaten hebben de stelregel dat als iemand in het openbaar een gesprek met je aanknoopt en binnen één minuut flink kritisch afgeeft op de overheid, je je maar beter op de vlakte kan houden.’

Ik had vaker gehoord dat discussies in landen als Iran of China wel eens worden uitgelokt om dissidenten en westerlingen kritiek te ontlokken. Zijdelings werp ik een blik op mijn medepassagiers. Ik schud glimlachend mijn hoofd als ik het enthousiasme voor hun kandidaten in hun stem hoor. Onmogelijk dat deze vurige discussie in scène is gezet. 

Uitdager
Toch is het deze week moeilijk om aan de politiek te ontkomen in Iran. Met de naderende presidentsverkiezingen wint Mir Hossein Mousavi, de grootste uitdager  van de huidige conservatieve president Ahmadinejad (53), aan populariteit.

Vlak voordat de verkiezingsstrijd losbarstte, deed deze 68-jarige voormalige minister-president nog een bescheiden oproep in ieder geval gebruik te maken van het stemrecht: “Als je niet van plan bent te gaan stemmen, bedenk dan hoe je je zal voelen de dag na de verkiezingen, als Ahmadinejad opnieuw president is”, liet hij naar velen sms’en. 

 Hoewel na de eerste heftige verkiezingsdebatten op de nationale tv de steun voor Mousavi in de peilingen steeg, lijkt zijn populariteit nog steeds vooral te berusten op een tegenstem tegen de huidige conservatieve regering. Oudere kiezers beamen dit: “Hij is de enige kandidaat die het kan opnemen tegen Ahmadinejad, we moeten eigenlijk wel op hem stemmen. Hij is onze enige kans op verandering.”
Inhoudelijk valt echter ook zijn pleidooi voor meer sociale en individuele vrijheden goed bij zijn kiezers.

Het lijkt of een klein vonkje hoop de verkiezingskoorts heeft doen oplaaien; er valt deze keer weer wat te kiezen. Vooral de jeugdige bevolking gaat dagelijks met een ongekende energie de straat op om haar politieke favorieten te steunen. De aanhangers van de verschillende kampen komen in groten getale bij elkaar, en voor het eerst zie ik  hoopvolle jongeren joelen, klappen en dansen op straat.

Met vuisten in de lucht roepen ze vurige verkiezingsleuzen. Vooral de jeugdige aanhang van Mousavi valt daarbij op; de gekozen campagnekleur, groen, komt uitbundig terug in armbandjes, hoofdbanden, T-shirts en zelfs geschminkte gezichten. Het belangrijkste campagnesymbool, een groen vinkje voor de keus op het stembiljet, is opvallend aanwezig op talloze autoramen. Uit de rijdende auto’s wapperen aanhangers vrolijk met posters.

Hippe mobieltjes
Toen ik het gisteren niet kon laten me toch even te mengen in een menigte die met hippe mobieltjes filmend en fotograferend een betoging voor Mousavi gadesloeg, werd ik overvallen door de sensatie de geschiedenis voor mijn ogen te zien voltrekken. De lachende gezichten en de onbezorgde sfeer werkten aanstekelijk.

Als de leuzen hier en daar grenzen aan jeugdige overmoed, wordt het contrast tussen de enthousiaste jongeren en de scherpe blikken van de politie pijnlijk zichtbaar. Als dat maar goed gaat, de komende dagen.

*In samenwerking met RNW. http://www.rnw.nl/nl/nederlands/article/verkiezingskoorts-iran

Beautiful Desert

 

Nederiaanse sferen

Met een kopje koffie in mijn hand en laptop onder mijn arm wandel ik de tuin in… De kleurige was hangt in de schaduw te drogen, de bonte bloemen in de tuin drinken dankbaar het verse koele water dat de perkjes instroomt en de kinderen proberen de vissen in de howz te vangen voor het verversen van het water…
Tevreden en uiterst relaxed strijk ik neer op onze lage zittafel met kussens (Takht) in de tuin, genietend van de verkoelende wind die zachtjes door onze haren strijkt; mussen, mesen en duiven die net tevoren opgevlogen waren strijken langzaam weer neer…
Wat een heerlijke doordeweekse dag.. Na de verzorging van een ontbijtje in de tuin voor twee gasten die vervolgens tevreden richting stad vertrokken, vanmorgen Nederlandse les gegeven aan een intelligente Iraanse vrouw die haar taalvaardigheid wil verfijnen.. daarna nog even wat mailtjes gecheckt voor mijn werkzaamheden bij een Nederlands-Iraans reisbureau en enkele telefoontjes voor de organisatie van een korte wandeltrektocht in het Noorden van Iran.. Relaxed lekker druk, kort samengevat

Zo, wie al maanden wilde vragen: ‘Hoe ziet je dag in Iran er nu eigenlijk uit, wat doe je nu zoal in Iran en waarom schrijf je niet meer zo veel op je weblog, zou hiermee een heel eind verder moeten zijn gekomen!

Maar voor de lezers die het naadje van de kous willen weten, kan ik nog wel een en ander toelichten. Gasten? Reisbureau? Trektochten? Een drieluik.

Iran Silk Road
Meet the Mullahs
Te Gast in Isfahan

Iran Silk Road

Onlangs ben ik een samenwerking aangegaan met Iran Silk Road; een reisorganisatie gerund door Nederlands-Iraanse handen werkend vanuit Yazd-Teheran-Isfahan, Nederland en vooral natuurlijk het (ideale) WereldWijde Web.
Visa, gidsen, prettige-aankomst-in-Iran-services, trein- en vliegtickets, bijzondere excursies en ontmoetingen, trektochten in de woestijn of in de groene heuvels in Iran, bij Silk Road is alles mogelijk
Samen met mijn collega’s kunnen we helpen bij het uitstippelen van de mooiste reizen door Iran, en ook specifieke vragen en verzoeken bekijken we graag!
In het verlengde daarvan heb ik me niet alleen toegelegd op algemene vragen over reizen in Iran, maar ook op het ontwikkelen en begeleiden van nieuwe excursies en -vooral in Isfahan- bijzondere ontmoetingen.
Zo organiseer ik regelmatig een Vroege Vogel Wandeltocht langs een slingerweggetje langs de Zayande rivier; vooral in de hete zomermaanden is dit uiterst geschikt voor Vroege Vogels; vlak voor de hete warme zomerzon wandelen in de nevelige vroege ochtenduren met Iraans picknikontbijt langs de rivier…
Vooral voor groepen heb ik een interessante “Iran in Perspectief ” meeting, een interactief soort van gastcollege waarbij (groeps-) reizigers -onder het genot van een kopje thee, shirini (Iraanse zoetigheden) en waterpijp- deze Nederlandse jonge woonachtige in Iran alles kunnen vragen wat ze maar willen weten over het leven in Iran…
Maar ook verder van huis werk ik samen met mijn collega’s aan andere opties; we organiseren regelmatig wandeltrektochten bij de Damavand, maar ook in het woestijngebied bij Yazd…
Daarnaast hebben we arrangementen voor raften, klimmen (onder andere in Isfahan zelf), duiken, jetskieen, skieen, skydiven… . kortom, van alles! Het leukste is natuurlijk dat ik vooral heel veel eerst zelf eigenlijk eens moet uitproberen!

Meet the Mullahs

Niet geheel zonder trots presenteer ik graag een unieke optie in Isfahan: Meet the Mullahs. Sinds kort heb ik een interessante samenwerking met een religious opleidingsinstituut, waar Geestelijken (en mullahs in opleiding) geinteresseerden graag alle ins en outs vertellen en over Islam en Iran. Na een korte inleiding mogen de belangstellenden alle vragen die ze maar kunnen bedenken afvuren op de Mullah(s), die met kennis van zaken, veelal met een flinke dosis humor en soms enige diplomatie interessante antwoorden geven. Vaak zijn dit boeiende bijeenkomsten.. Sommige geestelijken hebben zelf jaren in het buitenland gewoond, of bijvoorbeeld intensieve vergelijkende studies gedaan naar Islam en Christendom, en door hun gedegen vakkennis weten zij soms bepaalde onderwerpen in een heel nieuw licht te zetten, waardoor onderwerpen of keuzes soms begrijpelijker of relatiever blijken…
Extra interessant is dat de interactie in verschillende talen gevoerd kan worden, en dus zonder tolk kunnen plaatsvinden.. In het opleidingsinstituut stimuleren ze hun studenten om tenminste een vreemde taal goed te leren, wat tot nu toe heeft geresulteerd in de beschikbaarheid van gesprekken in het Engels, Frans, Italiaans, Spaans en Chinees, keus te over dus!

Ik heb nu enkele groepen en groepjes gehad, en het waren zonder uitzondeirng boeiende bijeenkomsten. Nou ja, eu.. bij de Franse groep die ik eens begeleidde kon ik het zelf niet helemaal volgen (geef mij dan toch maar Farsi), maar de reacties waren zeer tevreden. Na een van de Nederlandse bijeenkomsten merkte iemand onder de indruk op: nou, als je iemand wil bekeren, dan heb je aan deze een goede 

Deze meeting begeleid ik altijd zelf, en na afloop wandel ik met het groep(je) terug naar het Imam Plein (Naghshe Jahan plein) waar tijdens een lunch volop de gelegenheid is na te praten over de ontmoeting!

Te Gast in Isfahan

Deze lente was het top-hoogseizoen voor buitenlandse toeristen in Iran.. Groepen Duitse toeristen lopen elkaar bijna onder de voet en ook het ene na het andere Nederlandse reisgezelschap doet Isfahan aan dezer dagen. Als gevolg overvolle hotels, theehuizen op dakterrassen die groepen na 20 minuten vriendelijk doch dringend verzoeken plaats te maken voor andere gasten… Lemen bergdorpjes als Abyaneh die bijna overgenomen worden door het Westen… vervreemdende taferelen. Maar ook volle hotels dus, en dan vooral de leukste zoals het Dibai House die weken van te voren volledig is volgeboekt en het iets sjiekere sfeervolle Bekhradi Historical House.. slechts met moeite kon ik laatst een van de prachtige kamers in de stijl van de 17de eeuwse Perzische Upperclasse boeken voor ‘mijn’ reizigers…
Toen alles dus weer eens volgeboekt bleek, kreeg ik laatst een telefoontje uit Yazd. “Weet jij niet nog iets sfeervols.. of iets kleinschaligs, een van je verdiepingen in je huis allicht? Tja, dat kon eigenlijk wel.. Een van onze etages doet dus sinds kort dienst als prettige hotelkamer/appartement, met zeer tevreden gasten tot nu toe; en zeg nu zelf, wat is er nu heerlijker dan een paar dagen genieten van Isfahan na een ontbijtje in de tuin en een comfortable thuiskomst na een prachtige dag struinend over de bazaar, langs moskeeen, Paleizen, Perzische parken en romantische bruggen in Isfahan..
Voor de verandering weer eens neerploffen op een zachte bank, een waterpijpje in de avonduren in de tuin, de zon op je huid.. een momentje (of een paar uur) jezelf terugtrekken met een boek zonder sociale verplichtingen en Hello’s en How-are-you’s en voor de reizigers met zeeen van tijd: eens even geen moskeeen, paleizen en Perzische tuinen. … wie in Iran is geweest zal nu zolangzamerhand wel spijt hebben dat deze optie er niet eerder was

Nederaanse sferen in Isfahan

De gekleurde was hangt in de schaduw te drogen,, de blromen hebben water gedornken en staan er fleurig bij,

Islamitische Geestelijken

Mullahs* heb je in alle soorten in maten. Groot, klein, dik, dun, maar als je goed zoekt ook in alle variabelen op de glijdende schaal tussen gematigd, conservatief en liberaal, en zelfs op de schaal van stug tot hartelijk.**
Toen ik eens vertelde aan een oom in de familie dat sommige mensen in Nederland denken dat er in de Islam geen ruimte is voor discussie of kritiek, reageerde hij verontwaardigt. “Zelfs in Isfahan alleen al heb je verschillende ‘Howzes’, religieuze opleidingsinstituten voor jonge Mullahs met verschillende stromingen die met elkaar in de clinch liggen” bromde hij hoofdschuddend over zoveel onwetendheid in het Westen.. “Wat denk je, dat iedereen hetzelfde denkt? Dat is toch onmogelijk?” NOg steeds hoofdschuddend vertelt hij me dat opvattingen over geloofsregels, de rol van de Islam in het publieke domein en de interpretaties van het heilige boek en de geschriften als de Hadith stevig bediscussieerd worden in de verschillende instituten. Ook door mullahs en studenten onderling overigens.

Verheugd dacht ik terug aan een van mijn colleges over de geschiedenis van de Islam; Terwijl Europa onder de sluier van de middeleeuwen ingedommeld was, werd in de religieuze Islamitische scholen vurig gediscussieerd over interpretaties van de heilige geschriften. Nadat de Koran uit het hoofd was geleerd, kregen de gevorderde studenten lessen in filosofie, logica en argumentatie, hand in hand met onderricht in de interpretatie van de heilige geschriften. Om werkelijk de strofes te begrijpen, werd je naast een stevige basiskennis van de pure teksten van de Koran ingeleid in de verschillende interpretaties van deze teksten door de grootmeesters in de Islam. Met de uiteenlopende interpretaties in de hand, werden op de binnenplaatsen van de Maktabs vurige debatten gevoerd.

Ook nu lopen de meningen over de interpretaties van de islamitische geschriften in de met betrekking tot de huidige samenleving soms nogal uiteen. Niet alleen in Isfahan, maar ook in andere steden zoals Qom, bolwerk van de Sji’itische Islamitische geestelijkheid wordt stevig gediscussierd. De interpratie van de Sharia -de Islamitische wetgeving- is beslist niet onbetwist, maar ook over de volwassenheid van de jeugd bijvoorbeeld lopen de meningen uiteen. Zijn meisjes vanaf 9 jaar klaar voor hun islamitische volwassenheid, of is de maatschappij zoveel veranderd dat de huidige generaties eigenlijk pas rond hun 13de ‘rijp’ zijn voor hun islamitische plichten des levens zoals de hejab, bidden en vasten? Zelfs onder de huidige grootmeesters in Iran zijn de officiele meningen sterk verdeeld, en deze worden -geheel in stijl met de moderne tijd- verkondigt en uitgelegd op hun persoonlijke websites!

*De benaming ‘Mullah’ is hier neutraal bedoeld.
** Het zijn net mensen, die mullahs

Live Life

“An Iranian friend of mine opened his wife’s underwear drawer and picked up a silk paper wrapped package:
‘This, – he said – isn’t any ordinary package.’
He unwrapped the box and stared at both the silk paper and the box.

‘She got this the first time we went to New York , 8 or 9 years ago. She has never put it on, she was saving it for a special occasion. Well, I guess this is it. He got near the bed and placed the gift box next to the other clothing he was taking to the funeral house, his wife had just died. He turned to me and said:

‘Never save something for a special occasion. Every day in your life is a special occasion’.

“I still think those words changed my life.
Now I read more and clean less.
I sit on the porch without worrying about anything.
I spend more time with my family, and less at work.

I understood that life should be a source of experience to be lived up to, not survived through. I no longer keep anything. I use crystal glasses every day… I’ll wear new clothes to go to the supermarket, if I feel like it.
I don’t save my special aftershave for special occasions, I use it whenever I want to. The words ‘Someday…’ and ‘ One Day…’ are fading away from my dictionary. If it’s worth seeing, listening or doing, I want to see, listen or do it now. I don’t know what my friend’s wife would have done if she knew she wouldn’t be there the next morning, this nobody can tell. I think she might have called her relatives and closest friends.
She might call old friends to make peace over past quarrels. I’d like to think she would go out for Chinese, her favorite food. It’s these small things that I would regret not doing, if I knew my time had come.”

Each day, each hour, each minute, is special. Live for today, for tomorrow is promised to no-one.

ps, dit was natuurlijk een beetje een geveinsd semi-Iran-verhaal ; binnenkort weer eens een echt Iran verhaal!